Davlat rahbari sun’iy intellektni rivojlantirish masalalari bo‘yicha kengash o‘tkazdi

Qosim-Jomart To‘qayev raisligida sun’iy intellektni rivojlantirish masalalari bo‘yicha kengash bo‘lib o‘tdi.

Kengashda Bosh vazir Oljas Bektenov, Prezident Administratsiyasi rahbari Aybek Dadebay, Hukumat a’zolari, markaziy davlat organlari rahbarlari ishtirok etdi.

Prezident o‘z nutqida hozir dunyoda sun’iy intellektning (SI) jadal rivojlanishi bilan bog‘liq jiddiy texnologik o‘zgarishlar ro‘y berayotganini ta’kidladi.

Qosim-Jomart To‘qayev raisligida sun’iy intellektni rivojlantirish masalalari bo‘yicha kengash bo‘lib o‘tdi.

Kengashda Bosh vazir Oljas Bektenov, Prezident Administratsiyasi rahbari Aybek Dadebay, Hukumat a’zolari, markaziy davlat organlari rahbarlari ishtirok etdi.

Prezident o‘z nutqida hozir dunyoda sun’iy intellektning (SI) jadal rivojlanishi bilan bog‘liq jiddiy texnologik o‘zgarishlar ro‘y berayotganini ta’kidladi.

– Bu texnologiya dunyoning barcha mamlakatlari rivojiga bevosita ta’sir qiladi, usiz hozir global raqobatga bardosh berib bo‘lmaydi. Bir so‘z bilan aytganda, ilg‘or texnologiyalar milliy mustaqillik garovi, iqtisodiy o‘sishning harakatlantiruvchi kuchiga aylandi. Biz sun’iy intellekt sohasida muayyan yutuqlarga erishdik, ammo bo‘shashib bo‘lmaydi. Ushbu strategik yo‘nalishda faol ishlash zarur. Bu ishni eng muhim ustuvor vazifalardan biri deb hisoblayman. BMTning Savdo va taraqqiyot bo‘yicha konferensiyasi (UNCTAD) prognoziga ko‘ra, 2033-yilga borib sun’iy intellekt bozori hajmi 4,8 trln dollarga yetishi mumkin. Uning jahon texnologik industriyasidagi ulushi esa 7 foizdan 29 foizgacha oshadi. Bu misli ko‘rilmagan o‘sish. Sun’iy intellekt rivojlanish uchun keng imkoniyatlar ochadi, – dedi Davlat rahbari.

Uning so‘zlariga ko‘ra, bu sohada global raqobat keskinlashmoqda.

– 2025-yil iyul oyida Prezident Donald Tramp Ma’muriyati America’s AI Action Plan strategiyasini taqdim etdi, unda SI AQShning texnologik, iqtisodiy va mudofaa yetakchiligining eng muhim vositasi sifatida e’tirof etilgan. Mutaxassislarimiz ushbu va boshqa shunga o‘xshash hujjatlarni diqqat bilan o‘rganib, amaliy xulosalar chiqarishi lozim. O‘z navbatida Xitoy Xalq Respublikasi SI sohasidagi hamkorlik bo‘yicha Global tashkilot tuzish tashabbusi bilan chiqdi. Maqsad – SIni boshqarishga ko‘p tomonlama yondashuvni ilgari surish, raqamli tafovutni qisqartirish, etikani rivojlantirish va SIdan barqaror foydalanish. Xitoyning bunday tashkilot tuzish haqidagi taklifini qo‘llab-quvvatlash, tayyorgarlik tadbirlarida ishtirok etish kerak, deb hisoblayman. Bu mamlakatimiz manfaatlariga mos keladi. Qozog‘istonning asosiy maqsadi – Yevroosiyoda raqamli xabga aylanish. Buning uchun aniq harakatlarga o‘tish zarur. Har bir masalaga tizimli yondashish, puxta o‘ylangan qarorlar qabul qilish va ularning ijrosini qat’iy nazorat qilish muhim. Avvalroq men yagona milliy raqamli ekotizimni yaratishni jadallashtirish haqida gapirgan edim. Zarur infratuzilmani tayyorlash, qonunchilik bazasi va ma’lumotlarni yig‘ish tizimini ishlab chiqish, shuningdek, sun’iy intellektni joriy etish bo‘yicha ishni boshlashni topshirgan edim. Biroq bu topshiriqlarning bajarilishi qoniqarsiz, – dedi Qosim-Jomart To‘qayev.

Davlat rahbari sun’iy intellekt barcha sohalar rivojining harakatlantiruvchi kuchiga aylanishi kerak, deb hisoblaydi. Uning fikricha, SI – mamlakatimiz innovatsion rivojlanishi va raqamli mustaqilligining asosi.

– Yaqin besh yil ichida Qozog‘iston raqamli davlatga aylanishi kerak. Bu aniq va o‘zgarmas maqsad. Biz sun’iy intellekt salohiyatidan to‘liq foydalanadigan mamlakatga aylanishimiz lozim. Ushbu yuksak maqsadga erishish uchun strategik yo‘nalishni aniq belgilash zarur. Global texnologik raqobat va SIning jadal rivojlanishi sharoitida sa’y-harakatlarimizning yaxlitligi va izchilligini ta’minlaydigan kompleks dastur kerak. Hukumat Strategik rejalashtirish va islohotlar agentligi bilan birgalikda sun’iy intellektni rivojlantirish va mamlakatni raqamli transformatsiya qilish bo‘yicha tizimli hujjat ishlab chiqishi lozim. Bu ishga xalqaro kompaniyalar va nufuzli ekspertlarni jalb qilish kerak. Hujjat mutlaqo pragmatik, aniq bo‘lishi va keyingi ishimiz uchun yo‘l xaritasi bo‘lib xizmat qilishi kerak. Hujjatda sun’iy intellektni rivojlantirish va qo‘llashning barcha jihatlari bo‘yicha aniq chora-tadbirlar majmuasi bo‘lishi kerak. U ushbu texnologiyani iqtisodiyot va davlat sektoriga joriy etish nuqtai nazaridan aniq va tushunarli bo‘lishi lozim. Uning vazifasi – mamlakat raqobatbardoshligini oshirish va yangi industriyalar yaratishga ko‘maklashish. Shuningdek, mehnat bozori transformatsiyasini boshqarishga – keng ko‘lamli o‘qitish dasturlari va kadrlarga bo‘lgan ehtiyojni prognozlash orqali e’tibor qaratish muhim, – deya ta’kidladi Prezident.

Qosim-Jomart To‘qayev davlat raqamli siyosatining asosiga aylanishi kerak bo‘lgan to‘qqizta ustuvor yo‘nalishni belgilab berdi.

– Birinchi. Sun’iy intellektni iqtisodiyotning real sektoriga joriy etishga kirishish kerak. Vazifa oson emas, lekin hayotiy zarur, chunki u iqtisodiyotni to‘liq modernizatsiya qilishga, mehnat unumdorligining o‘sishiga xizmat qiladi. Buning uchun eng yirik korxonalarimiz bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish kerak. Hukumat «Samruk-Kazyna» bilan birgalikda yil oxirigacha SIni ishlab chiqarish jarayonlariga joriy etishning iqtisodiy samarasini ko‘rsatuvchi aniq misollarini taqdim etishi lozim, – dedi Davlat rahbari.