Qozog‘istonda byudjet mablag‘lari hisobiga ishlab chiqilgan qozoq tilini o‘rganish uchun Steppe Rider davlat loyihasi - videoo‘yin muhokama qilinmoqda. O‘yin dekabr oyida Steam platformasida, shuningdek, mobil ilovalar do‘konlarida paydo bo‘ldi. Nashrlar va davlat xaridlari hujjatlari ma’lumotlariga ko‘ra, xarid summasi qariyb 242 mln tengeni tashkil etgan (turli materiallarda yaqin qiymatlar - taxminan 240–242 mln keltiriladi).
Bu qanday o‘yin
Steppe Rider bolalardan tortib yoshlargacha bo‘lgan auditoriyaga mo‘ljallangan qozoq tilini o‘rganish uchun «birinchi mahalliy ta’limiy o‘yin» sifatida taqdim etilgan. Ta’limiy elementlar topshiriqlar va testlar orqali o‘yin jarayoniga kiritilgan.
Biroq chiqqanidan keyin foydalanuvchilar amalda loyiha runner (ranner) janriga yaqin ekaniga e’tibor qaratdi: personaj avtomatik ravishda oldinga harakatlanadi, o‘yinchi esa to‘siqlarga javob beradi va bonuslar/harflarni yig‘adi.
«Qariyb 250 mln» summasi qayerdan paydo bo‘ldi
Tengrinews ma’lumotlariga ko‘ra, loyiha tarixi 2025-yil bahorida boshlangan: davlat xaridlari portalida davlat tilini o‘rgatish uchun bolalar kompyuter o‘yinini ishlab chiqish bo‘yicha tender paydo bo‘lgan, byudjet esa taxminan o‘sha ~242 mln tenge deb baholangan. Materialda shuningdek, shartnoma 2025-yil aprelida tuzilgani, g‘olib sifatida yetkazib beruvchi kompaniya nomi keltirilgani ko‘rsatiladi; shartnoma bo‘yicha to‘lov to‘liq amalga oshirilgani qayd etilgan.
Ayrim nashrlar davlat xaridlari ma’lumotlaridan ishlab chiqishning aniq qiymatini keltiradi: 241 838 392 tenge.
Nima uchun o‘yin atrofida mojaro kelib chiqdi
Muhokamaning asosiy sababi - kutilganlar va natijaning mos kelmasligi. Tengrinews tekshiruvida texnik spetsifikatsiyada loyiha format jihatidan (syujeti/tuzilishi bo‘yicha) yanada «boy» sifatida tavsiflangani, amalda esa o‘yinchilar ommaviy mobil analoglarga vizual jihatdan o‘xshash ancha oddiy rannerni ko‘rgani qayd etiladi.
Parallel ravishda ijtimoiy tarmoqlar va mediada ijro sifati bo‘yicha tanqid tarqaldi: foydalanuvchilar «xom» amalga oshirish, zaif optimallashtirish va eskirgan grafikadan shikoyat qildi. Masalan, The Village Kazakhstan izohlovchilarning odatiy e’tirozlarini - texnik kamchiliklardan tortib mahsulot tugallanmaganlik hissigacha keltirgan.
Xarajatlar summasining o‘zi asosiy triggerga aylandi: muhokamalarda odamlar bunday darajadagi loyiha qayta hisoblaganda qanday qilib yarim million dollarga yaqin turishi mumkinligini so‘rashdi.
Tengrinews alohida materialda o‘yin platformalaridagi auditoriya faolligi haqidagi ma’lumotlarga ham tayanib, o‘yinchilarni ushlab qolish darajasi pastligini ko‘rsatgan, bu xarajatlar samaradorligiga oid jamoatchilik savollarini kuchaytirdi.
Hukumat nima deb javob berdi
Savollar to‘lqinidan keyin Fan va oliy ta’lim vazirligi hamda til siyosati qo‘mitasining tegishli vakillari loyiha qiymatini «ishlab chiqish ko‘lami» bilan izohladi: ularning so‘zlariga ko‘ra, o‘yin birdaniga bir nechta platforma uchun yaratilgan, qiymatga esa 3D-ishlab chiqarish, moslashtirish, testlash va optimallashtirish kirgan; bir necha o‘nlab mutaxassislar ishtiroki va bir necha oylik ishlab chiqish muddatlari tilga olingan.
Shuningdek, 2026-yilda loyihani kafolatli qo‘llab-quvvatlash doirasida, qo‘shimcha to‘lovlarsiz rivojlantirish rejalashtirilgani ma’lum qilindi: kontentni kengaytirish va yangi mexanikalar/rejimlar qo‘shish rejalari e’lon qilindi.
Nima uchun bu voqea e’tiborni tortdi
Steppe Rider bilan bog‘liq vaziyat davlat raqamli mahsulotlarga pulni qanday sarflashi haqidagi jamoatchilik muhokamasining eng og‘riqli nuqtasiga tegdi. Natijada muhokama tezda «o‘yin yoqdi/yoqmadi» doirasidan chiqib, byudjetdan moliyalashtiriladigan loyiha qanday sifat darajasiga ega bo‘lishi kerakligi va uning qiymati jamoatchilikka qanday tushuntirilishi haqidagi bahsga aylandi.