Qozog‘istonda tobora ko‘proq IT-kompaniyalar ish formatini qayta ko‘rib chiqmoqda: gibrid va masofaviy ish standartga, ofis esa majburiy shart emas, balki opsiyaga aylanmoqda.
Bozor vakillarining so‘zlariga ko‘ra, bunga bir vaqtning o‘zida bir nechta omil ta’sir qilmoqda: kadrlar uchun raqobat, xalqaro buyurtmachilar bilan loyihalar sonining o‘sishi, shuningdek, erkinroq jadval va yo‘lga kamroq xarajatga o‘rganib qolgan xodimlarning kutilmalari o‘zgarishi.
Kompaniyalarda gibrid format ko‘pincha murosaviy model sifatida tanlanishini ta’kidlashadi: jamoa rejalashtirish, uchrashuvlar, murakkab vazifalar ustida birgalikda ishlash va kommunikatsiya uchun ofisda yig‘iladi, vaqtning ko‘p qismini esa masofadan ishlaydi. Bunday yondashuv ishtirok va jamoaviy «jipslik»ni saqlashga yordam beradi, shu bilan birga bitta lokatsiya bilan cheklanmasdan boshqa shahar va hududlardan mutaxassislarni yollash imkoniyati saqlanib qoladi.
To‘liq masofaviy format ham kengayishda davom etmoqda — ayniqsa eksportga ishlaydigan va jarayonlarni onlayn-vositalar orqali qurishga odatlangan studiyalar va jamoalarda: task-trekerlar, qo‘ng‘iroqlar, reglamentlar, hujjatlar va metrikalar. Ular uchun ofis ko‘pincha «xohishga ko‘ra» maydonga aylanadi: mijozlar bilan uchrashuvlar, ichki tadbirlar, o‘qitish va kamdan-kam oflayn-sessiyalar uchun.
O‘zgarishlar yollash bozorida ham sezilmoqda. Kompaniyalar gibrid/remote’ni raqobat ustunliklaridan biri sifatida tobora ko‘proq ko‘rsatmoqda, chunki ish formati nomzodning tanloviga bevosita ta’sir qiladi. Mutaxassislar tomonidan moslashuvchanlikka talab o‘smoqda: boshqa shahardan ishlash, ish va shaxsiy ishlarni uyg‘unlashtirish, kunni doimiy qatnovlarsiz rejalashtirish imkoniyati. Shu bilan birga, ish beruvchilar parallel ravishda intizom, shaffoflik va kommunikatsiyaga qo‘yiladigan talablarni kuchaytirmoqda: taqsimlangan jamoalarda «g‘oyib bo‘lish» osonroq, shuning uchun birinchi o‘ringa muntazam hisobot, vazifalarning tushunarli statuslari va yozma kommunikatsiya madaniyati chiqadi.
Shu bilan birga, boshqaruvga yondashuv ham o‘zgarmoqda. Gibrid va masofaviy jamoalarda jarayonlar ko‘proq qayd etiladi: ichki qo‘llanmalar, chek-varaqlar, yagona ishlab chiqish standartlari, kod-revyu, avtomatlashtirilgan testlash va sifat nazorati paydo bo‘ladi. Bu natija sifati odamlarning yonma-yon o‘tirishi yoki turli shaharlarda bo‘lishiga bog‘liq bo‘lmasligi uchun qilinadi.
Alohida samara — jamoalar geografiyasining kengayishi. Qozog‘istondagi IT-kompaniyalar tobora ko‘proq taqsimlangan tarkiblarni yig‘moqda: mutaxassislarning bir qismi Olmaota va Astanada, bir qismi — hududlarda, bir qismi — mamlakatdan tashqarida. Bunday format vakansiyalarni tezroq yopish va mahalliy bozorga qaramlikni kamaytirish imkonini beradi, ammo yetukroq boshqaruv jarayonlari va loyiha menejmentining kuchli rolini talab qiladi.
Natijada gibrid va masofaviy ish Qozog‘iston IT-bozori uchun me’yorga aylanmoqda. Kompaniyalar ofislarni saqlab qolishda davom etmoqda, ammo ulardan majburiy «jadval bo‘yicha ish joyi» sifatida emas, balki jamoaviy kommunikatsiya va madaniyat vositasi sifatida tobora ko‘proq foydalanmoqda.