Казакстанда киберкылмыштуулук темасы кайрадан мамлекеттик күн тартибинин борборуна чыкты. Өкмөттүн кеңейтилген отурумунда Президент Касым-Жомарт Токаев өкмөткө тиешелүү ведомстволор менен биргеликте киберкоопсуздукту камсыз кылууга жана жарандардын жеке маалыматтарын коргоого болгон мамилелерди комплекстүү кайра карап чыгууну тапшырды.
Мамлекет башчысы өз сөзүндө санариптик трансформациянын шартында дал ушул жарандар эң аялуу звено болуп калаарын өзүнчө баса белгиледи. Анын айтымында, жеке маалыматтардын массалык агып кетиши, интернет-алдамчылык жана кылмыштуу схемаларда жасалма интеллектти колдонуу дүйнөдө да, өлкөнүн ичинде да жаңы чындыкка айланды.
Билдирүү санариптик тобокелдиктердин өсүшү сакталып турган фондо жасалды. Коомдук күн тартибинде телефондук жана онлайн-алдамчылык, фишинг, жасалма сервистер, алдамчы инвестициялык сунуштар жана социалдык инженерия аркылуу насыя тариздөө схемалары көбүрөөк талкууланууда. Бул сценарийлерде кара ниеттер, эреже катары, психологиялык басымды, номерлерди алмаштырууну, мамлекеттик органдардын же банктардын атынан билдирүүлөрдү, ошондой эле SMS-коддорду жана колдонуучулардын түзмөктөрүнө жетүүнү алуу аракеттерин колдонушат.
Президент киберкылмыштуулукка каршы аракеттенүү чаралары азыр эле көрүлүп жатканын белгилеп, Улуттук антифрод-борбордун ишин эскертти. Анын айтымында, бул түзүмдүн ишмердүүлүгүнүн аркасында 90 миң жаранга карата алдамчылык операцияларынын алдын алуу мүмкүн болгон. Мында коркунучтардын мүнөзүнүн өзү татаалдашууда: кылмыштуу схемалар жаңы санариптик сервистерге тез ыңгайлашат, ал эми алдамчылар чабуулдардын ынандыруучулугун жогорулатуу үчүн автоматташтырууну жана ЖИ куралдарын жигердүүрөөк колдонушат.
Сөздө жеке маалыматтарды коргоого өзгөчө көңүл бурулду. Президент жарандардын санариптик маалыматтарын коргоо маселеси фрагменттүү эмес, системалуу каралышы керек экенин баса белгиледи. Чындыгында сөз чекиттик реакция чараларынан профилактика, ведомстволор аралык координация, технологиялык чечимдер жана бузуулар үчүн жоопкерчилик бир эле учурда күчөтүлгөн кеңири моделге өтүү жөнүндө болуп жатат.
Катары менен өлкөдө көйгөйдүн масштабын тастыктаган маалыматтар жана түшүндүрмөлөр жарыяланууда. Тиешелүү брифингде айтылган маалымат боюнча Антифрод-борбор ишке киргизилгенден бери 111 миңден ашык инцидентти каттады, алардын 90 миңден ашыгы алдамчылык катары классификацияланган. Эң кеңири тараган схемалардын катарында жасалма интернет-дүкөндөр, тармактагы алдоонун ар кандай түрлөрү, жалган инвестициялык долбоорлор, социалдык тармактардагы алдамчылык жана насыялык алдамчылык аталат.
Укук коргоо жана финансы системасы үчүн бул киберкылмыштуулук менен күрөш эчак эле «айрым кылмыш иштеринин» чегинен чыгып, санариптик экономиканын туруктуулугунун маселесине айланганын билдирет. Кызматтар, төлөмдөр жана коммуникациялар онлайнга канчалык көп өтсө, маалыматтарды коргоодогу, антифроддогу жана жарандарды маалымдоодогу каталардын баасы ошончолук жогору болот.
Ушул фондо киберкоопсуздукка болгон мамилелерди кайра карап чыгуу зарылдыгы тууралуу билдирүүлөр санариптик коркунучтардын жаңы толкунуна мамлекеттин жообун күчөтүү аракети сыяктуу көрүнөт. Андан аркы кадамдар күч органдары, финансы түзүмдөрү жана санариптик ведомстволор ортосундагы координация, ошондой эле жеке маалыматтарды коргоону жана онлайн-алдамчылыктын алдын алууну күчөтүү менен байланыштуу болот деп күтүлүүдө.