Казахстанд улам олон IT компани ажлын хэлбэрээ эргэн харж байна: хосолсон болон зайны ажил стандарт болж, оффис заавал байх нөхцөл бус, сонголт болж байна.

Зах зээлийн төлөөлөгчдийн хэлснээр үүнд хэд хэдэн хүчин зүйл нэгэн зэрэг нөлөөлж байна: боловсон хүчний төлөөх өрсөлдөөн, олон улсын захиалагчтай төслийн тоо өсөх, мөн илүү чөлөөтэй хуваарь, замын зардал багатай байхад дассан ажилтнуудын хүлээлт өөрчлөгдөх.

Компаниудад хосолсон хэлбэрийг ихэвчлэн буулт хийсэн загвар болгон сонгодгийг тэмдэглэж байна: баг төлөвлөлт, уулзалт, нарийн төвөгтэй даалгавар дээр хамтран ажиллах, харилцааны тулд оффист цуглардаг бөгөөд ихэнх цагаа зайнаас ажилладаг. Ийм хандлага оролцоо, багийн «нэгдмэл байдал»-ыг хадгалахад тусалдаг бөгөөд нэг байршлаар хязгаарлагдахгүйгээр бусад хот, бүс нутгаас мэргэжилтэн ажилд авах боломж хэвээр үлддэг.

Бүрэн зайны хэлбэр ч мөн өргөжсөөр байна — ялангуяа экспортод ажилладаг, процессоо онлайн хэрэгслээр бүтээж дассан студи, багуудад: даалгавар хянагч, дуудлага, журам, баримт бичиг, хэмжүүр. Тэдний хувьд оффис ихэвчлэн «хүсвэл» очих орон зай болдог: харилцагчтай уулзах, дотоод арга хэмжээ, сургалт, ховор танхимын уулзалтад зориулагдсан.

Өөрчлөлт ажилд авах зах зээлд ч мэдэгдэж байна. Компаниуд хосолсон/remote хэлбэрийг өрсөлдөх давуу талуудынхаа нэг болгон улам бүр заах болсон, учир нь ажлын хэлбэр нэр дэвшигчийн сонголтод шууд нөлөөлдөг. Мэргэжилтнүүдийн талаас уян хатан байдлын эрэлт өсч байна: өөр хотоос ажиллах, ажил болон хувийн хэргээ хослуулах, байнгын зорчилтгүйгээр өдрөө төлөвлөх боломж. Үүний зэрэгцээ ажил олгогчид сахилга бат, ил тод байдал, харилцаанд тавих шаардлагаа чангатгаж байна: тархсан багт «алга болох» нь амархан тул тогтмол тайлагнал, даалгаврын ойлгомжтой төлөв, бичгийн харилцааны соёл нэгдүгээрт тавигддаг.

Үүнтэй зэрэгцэн удирдлагын хандлага ч өөрчлөгдөж байна. Хосолсон болон зайны багуудад процессыг илүү тогтмолжуулдаг: дотоод заавар, шалгах хуудас, нэгдсэн хөгжүүлэлтийн стандарт, код-ревью, автомат тест, чанарын хяналт бий болдог. Энэ нь үр дүнгийн чанар хүмүүс хажуу хажууд сууж байгаа эсвэл өөр өөр хотод байгаагаас хамаарахгүй байхын тулд хийгддэг.

Тусдаа үр нөлөө нь багийн газарзүйн тэлэлт юм. Казахстаны IT компаниуд тархсан бүрэлдэхүүн улам бүр бүрдүүлэх болсон: мэргэжилтнүүдийн нэг хэсэг Алматы, Астанад, нэг хэсэг нь бүс нутагт, нэг хэсэг нь улсаас гадна байдаг. Ийм хэлбэр нь ажлын байрыг хурдан нөхөж, дотоодын зах зээлээс хамаарах хамаарлыг бууруулах боломж олгодог ч илүү төлөвшсөн удирдлагын процесс, төслийн менежментийн хүчтэй үүргийг шаарддаг.

Эцэст нь хосолсон болон зайны ажил Казахстаны IT зах зээлийн жишиг болж байна. Компаниуд оффисоо хадгалсаар байгаа ч түүнийг заавал «хуваарийн дагуу очих ажлын байр» бус, багийн харилцаа, соёлын хэрэгсэл болгон улам бүр ашиглаж байна.